నెలసరి రాకముందు కొందరు మహిళలకు చిరాకు పెరుగుతుంది. కొందరికి అలసట వస్తుంది. మరికొందరికి ఆకలి మారుతుంది. ఇంకొందరిలో నిద్ర, మానసిక స్థితి, శక్తి స్థాయిల్లో తేడాలు కనిపిస్తాయి. ఇవన్నీ హార్మోన్ల ప్రభావమేనని మనం సాధారణంగా అనుకుంటాం. కానీ తాజా పరిశోధన చెబుతున్న విషయం మరింత ఆశ్చర్యకరం. రుతుచక్రం సమయంలో కేవలం కొన్ని హార్మోన్లు మాత్రమే కాదు, శరీరంలోని దాదాపు 200 ప్రోటీన్లు కూడా మార్పులకు లోనవుతున్నాయి. అంటే నెలసరి అనేది గర్భాశయంలో జరిగే ఒక సంఘటన మాత్రమే కాదు; శరీరమంతా పాల్గొనే ఒక సంక్లిష్ట జీవశాస్త్ర ప్రక్రియ.
డెన్మార్క్కు చెందిన ఆర్హస్ యూనివర్సిటీలో క్లినికల్ బయోకెమిస్ట్రీ పరిశోధకుడైన జోనాస్ గౌస్కు ఈ ప్రశ్న చాలా కాలంగా వెంటాడుతోంది. వైద్య విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడే ఆయన ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టెరోన్, ఫాలికిల్ స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్, ల్యూటినైజింగ్ హార్మోన్ వంటి హార్మోన్ల గురించి నేర్చుకున్నారు. కానీ "ఆ తరువాత ఏమిటి?" అనే ప్రశ్నకు అన్వేషణ ప్రారంభించారు. పునరుత్పత్తి ఆరోగ్య నిపుణురాలు ఇబెన్ రీషీడేతో కలిసి రుతుచక్రం శరీరంపై చూపే విస్తృత ప్రభావాలను అధ్యయనం చేయాలని నిర్ణయించారు. దీనికోసం వారు యూకే బయోబ్యాంక్లో భద్రపరిచిన వేలాది మంది మహిళల ఆరోగ్య సమాచారాన్ని పరిశీలించారు. 43 నుంచి 48 ఏళ్ల మధ్య వయసున్న దాదాపు 2,800 మంది మహిళల రక్త నమూనాల్లో 2,900 ప్రోటీన్లను విశ్లేషించారు. రుతుచక్రంలోని వివిధ దశలతో ఈ సమాచారాన్ని పోల్చి చూసినప్పుడు దాదాపు 200 ప్రోటీన్లు చక్రాన్ని అనుసరించి మారుతున్నట్లు గుర్తించారు. ఈ ఫలితాలు పరిశోధకులను ఆశ్చర్యపరిచాయి. కొన్ని ప్రోటీన్లలో మార్పులు కనిపిస్తాయని ఊహించినప్పటికీ, ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో మార్పులు కనిపించడం అనూహ్యమని జోనాస్ గౌస్ చెప్పారు. అంతేకాదు, ఈ ప్రోటీన్లు రుతుచక్రంలోని ఒక్కో దశకు అనుగుణంగా క్రమబద్ధంగా పెరగడం, తగ్గడం మరింత ఆశ్చర్యం కలిగించిందని అన్నారు.
ఈ ప్రోటీన్లలో పునరుత్పత్తి హార్మోన్లతో పాటు సైటోకైన్లు, గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్లు కూడా ఉన్నాయి. అండోత్సర్గానికి ముందు దశలో రోగనిరోధక వ్యవస్థ, హార్మోన్ల చర్యలకు సంబంధించిన ప్రోటీన్లు అధికంగా కనిపించాయి. గర్భాశయం, అండాశయాలు అండోత్సర్గానికి సిద్ధమవుతున్న సంకేతాలు వాటిలో కనిపించాయి. అండోత్సర్గం తర్వాత మాత్రం గర్భాశయ అంతర్గోడ పరిపక్వతకు, గర్భధారణకు అనుకూల వాతావరణం ఏర్పడేందుకు సహకరించే ప్రోటీన్లు పెరిగాయి. అంటే ప్రతి నెలా మహిళ శరీరంలో అత్యంత క్రమబద్ధంగా నడిచే జీవరసాయన మార్పు జరుగుతోందని చెప్పవచ్చు. పరిశోధకులు మరో ఆసక్తికరమైన విషయాన్ని గుర్తించారు. ఈ ప్రోటీన్లలో చాలా వరకు గర్భాశయ అంతర్గోడ అయిన ఎండోమెట్రియంలో ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి. అక్కడి ఎపిథీలియల్, స్ట్రోమల్ కణాలతో వాటికి సంబంధం ఉంది. రక్తంలో తిరిగే ఈ ప్రోటీన్లు గర్భాశయంలో జరుగుతున్న మార్పులను ప్రతిబింబిస్తున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.
ఈ అధ్యయనానికి కరోలిన్స్కా ఇన్స్టిట్యూట్కు చెందిన పునరుత్పత్తి శరీరధర్మ శాస్త్రవేత్త ఎలిసబెట్ స్టెనర్-విక్టోరిన్ ప్రశంసలు అందించారు. గతంలో ఇలాంటి ప్రోటీన్ అధ్యయనాలు వందమంది లోపే జరిగాయని, కానీ ఇక్కడ వేలాది మంది మహిళల సమాచారాన్ని ఉపయోగించడం ఈ పరిశోధనకు పెద్ద బలమని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. గర్భాశయం నుంచి నమూనాలు తీసుకోవడం కంటే రక్తపరీక్షల ద్వారా సమాచారాన్ని సేకరించడం చాలా సులభమని కూడా ఆమె చెప్పారు.
ఈ పరిశోధనలో అత్యంత ఆశాజనకమైన విషయం వ్యాధి నిర్ధారణకు సంబంధించినది. పరిశోధకులు గుర్తించిన 40కిపైగా ప్రోటీన్లు ఎండోమెట్రియోసిస్, గర్భాశయ ఫైబ్రాయిడ్స్, అసాధారణ రక్తస్రావం వంటి సమస్యలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు కనిపించింది. ప్రస్తుతం ఎండోమెట్రియోసిస్ వంటి వ్యాధులను నిర్ధారించడానికి చాలా సంవత్సరాలు పట్టే సందర్భాలు ఉన్నాయి. భవిష్యత్తులో రక్తపరీక్షల ద్వారా ఈ ప్రోటీన్లను గుర్తించి వ్యాధులను ముందుగానే నిర్ధారించే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు ఆశిస్తున్నారు. "త్వరగా గుర్తిస్తే త్వరగా చికిత్స ప్రారంభించవచ్చు" అని జోనాస్ గౌస్ అంటున్నారు.
అయితే ఈ అధ్యయనానికి కొన్ని పరిమితులు కూడా ఉన్నాయి. పరిశోధనలో పాల్గొన్న మహిళలలో ఎక్కువ మంది 40 ఏళ్లు దాటినవారే. వారిలో కొందరు రుతుచక్రం ఆగిపోయే దశకు చేరువలో ఉండి ఉండవచ్చు. అందువల్ల వారి శరీరంలో జరిగే ఇతర జీవరసాయన మార్పులు కూడా ఫలితాలపై కొంత ప్రభావం చూపి ఉండవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. అలాగే ఒక్కో మహిళ నుంచి ఒక్కసారి మాత్రమే రక్త నమూనా తీసుకున్నారు. రుతుచక్రంలోని వివిధ దశల్లో ఒకే వ్యక్తిని పదేపదే పరిశీలిస్తే మరింత ఖచ్చితమైన సమాచారం లభిస్తుందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. అదనంగా, రుతుచక్ర దశలను హార్మోన్ పరీక్షల ద్వారా కాకుండా మహిళలు ఇచ్చిన సమాచారాన్ని ఆధారంగా నిర్ణయించడం వల్ల కొంత పక్షపాతం ఉండే అవకాశం ఉంది. అయినా ఈ అధ్యయనం ఒక కీలక సందేశాన్ని ఇస్తోంది. శాస్త్రం ఇప్పటివరకు రుతుచక్రాన్ని ప్రధానంగా హార్మోన్ల కోణంలో చూసింది. ఇప్పుడు ప్రోటీన్ల ప్రపంచం మరో పొరను తెరచింది. "మనం ఇప్పుడే ఉపరితలాన్ని మాత్రమే గీశాం. ఇంకా తెలుసుకోవాల్సింది చాలా ఉంది" అని జోనాస్ గౌస్ అంటున్నారు.
ప్రపంచ జనాభాలో సగం మందికి జీవితంలో అనేక దశాబ్దాల పాటు కొనసాగే సహజ ప్రక్రియ రుతుచక్రం. అయినప్పటికీ దాని గురించి ఇంకా ఎన్నో రహస్యాలు మిగిలే ఉన్నాయి. ఈ పరిశోధన వాటిలో కొన్ని తలుపులు మాత్రమే తెరిచింది. కానీ ఆ తలుపుల వెనుక మహిళల ఆరోగ్యాన్ని మరింత లోతుగా అర్థం చేసుకునే కొత్త ప్రపంచం కనిపిస్తోంది.
(ది సైంటిస్టు మ్యాగజైన్ సౌజన్యంతో)
కామెంట్లు (0)