“నాకొద్దు”, “వద్దు”, “అలాగే చేస్తాను” .. ఈ మాటలు మీ పిల్లల నోటి నుంచి వస్తున్నాయా? ప్రతిసారీ గొడవ పడుతున్నారా? మొండితనం వెనుక వాళ్ల బలహీనత కాదు, బలం దాగుంది. అవును, సరైన పేరెంటింగ్ ఆ మొండితనాన్ని నిర్మాణాత్మకంగా మార్చుకోవచ్చు. అదెలాగో.. అనుభవపూర్వకమైన చిట్కాలు.
పిల్లల చేతిలో చాక్లెట్ పడగానే వాళ్ల మొండితనం మొదలవుతుంది.‘‘ఇంకోటి కావాలి.. వద్దు అన్నా వినరు.. చివరికి నేలమీద పడి గిలగిల కొట్టుకోవడం.. చేస్తుంటారు. ఇది ప్రతి తల్లిదండ్రులకు అనుభవమైన దృశ్యమే. ఎంత చెప్పినా వినని ఈ మొండితనం సరిచేయొచ్చు అనేది నిపుణుల మాట.
మొండితనం వెనుకకు నిజమైన కారణం...
పిల్లల మొండితనం చాలావరకూ వారి అభద్రతాభావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. వారు ‘‘చెప్పింది వినిపించుకోవాలి’’ అనుకుంటారు. నిజానికి ఇది వారి మానసిక వికాసంలో భాగమే! రెండేళ్ల వయసు నుంచి పదిహేనేళ్ల వరకూ ఈ లక్షణం కనిపిస్తుంది. అది సహజమే.
1. ముందు తెలుసుకోండి: మొండితనం ఒక వ్యాధి కాదు, వయస్సుకు సంకేతం. చాలామంది తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల్ని “మొండివాడు” అని లేబుల్ చేస్తారు. కానీ చైల్డ్ సైకాలజీ ప్రకారం, 2-3 ఏళ్ల వయసులో ‘నేననే భావన’ మొదలవుతుంది. 7-9 ఏళ్లలో స్వతంత్రంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలనుకుంటారు. 13-16 ఏళ్లలో గుర్తింపు కోసం తిరుగుబాటు చేస్తారు. ఈ వయస్సుల్లో కనిపించే మొండితనం వారి మెదడు పెరుగుదలకు, స్వీయ గౌరవానికి సహజమైన భాగం. దాన్ని అణచడానికి ప్రయత్నించకూడదు; నిర్దేశించాలి.
2. మొదటి సూత్రం: “నీ మాట వింటున్నాను” అంటూ మన చెవి ఇవ్వడం ఎంతో ముఖ్యం. పిల్లలు “అమ్మా! నేను స్కూల్ కెళ్లను” అని గట్టిగా అరుస్తున్నారనుకోండి.. వెంటనే మీరు “అలాంటివేమీ చెప్పొద్దు.. ఇప్పుడు రెడీ అవ్వాలి” అని కేకలేస్తారు. ఇక్కడే సమస్య మొదలవుతుంది.
అందుకు బదులుగా, ఓ మూడు నిమిషాలు వారి పక్కన మీరు కూర్చోండి. “చిన్నా! నువ్వు స్కూల్ కెళ్లను అంటున్నావు కదా? ఎందుకు?” అని వాళ్లు చెప్పింది నమ్మి, మీరు నిజంగా అడగండి. తను ఏదైనా బాధను, భయాన్ని (టీచర్ చెప్పింది చేయకపోవడమో, క్రితం రోజు మందలించడమో, ఫ్రెండ్ తో గొడవో) దాస్తున్నారా? తన మొండితనానికి కారణం తెలిస్తే, సగం సమస్య పరిష్కారమైనట్లే.
చేయవలసినది.. “నీకు కోపం వచ్చింది నాకు తెలుసు. కానీ ఆ కోపానికి కారణం చెప్పు. నేను వినడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను.” అని నెమ్మదిగా అడగాలి.
3. రెండవ సూత్రం: ఎంపికలు ఇవ్వండి, తిరుగుబాటు తగ్గిపోతుంది. మొండి పిల్లలు అమితంగా “నేనే చెప్పినట్లు చేస్తాను” అనే మనస్తత్వంతో ఉంటారు. మీరు నేరుగా ‘ఇది చెయ్యి ముందు’ అంటూ ఆదేశిస్తే.. వాళ్లు తిరస్కరిస్తారు. కానీ మీరు రెండు మంచి ఎంపికలు ఇస్తే, తనే నిర్ణయం తీసుకున్న భావనతో సహకరిస్తారు.
ఉదాహరణకు:
చెడ్డ మార్గం: “పళ్ళు తోముకోకపోతే నీకు టీవీ లేదు.”
మంచి మార్గం: “నువ్వు ముందు పళ్ళు తోముకుంటావా / ముందు పుస్తకం చదువుకుంటావా? రెండూ అయ్యాక నేను నీకు ఇష్టమైన కార్టూన్ పెడతాను.”
చిన్న చిన్న విషయాల్లో పిల్లలకి అధికారం ఇవ్వండి. ఏ వేసవి దుస్తులు వేసుకోవాలి, ఏ టిఫిన్ తీసుకెళ్లాలి, ఏ కలర్ బాటిల్ వాడాలి – అలా చిన్న చిన్న ఎంపికలు మీరే నిర్దేశించకండి. వాళ్లకి అవకాశం ఇవ్వండి ఎంపిక చేసుకునేందుకు. అవన్నీ వాళ్ల మొండితనం మెత్తబడేలా చేస్తాయి.
4. మూడవ సూత్రం: నియమాలు స్థిరంగా.. వాటి వెనుక కారణం చెప్పాలి..‘నువ్వు చేయాలి.. ఎందుకంటే నేను చెప్పాను’ – ఈ వైఖరి మొండి పిల్లలతో ఎప్పటికీ పనిచేయదు. పిల్లలు ఎందుకు ఆ నియమం ఉందో అర్థం చేసుకోవాలి.
ఉదాహరణ:“నువ్వు ఎనిమిది గంటలకే పడుకోవాలి.”
దీనికి బదులు: “రాత్రి ఎనిమిది గంటల తర్వాత పడుకుంటే నీ మెదడుకు తగినంత విశ్రాంతి దక్కదు. రేపు ఎనర్జీగా ఉండాలంటే, ఆడుకోవాలంటే మంచి నిద్ర తప్పనిసరి. అందుకే ఎనిమిది గంటల నియమం.” ఇలా చెప్పండి. నియమాలను వర్తింపజేసేటప్పుడు స్థిరత్వం కీలకం. ఒకరోజు సర్దుబాటు చేసి, మరొకరోజు గట్టిగా ఉంటే పిల్లలకు కంగారు పుడుతుంది. అదే మొండితనాన్ని రెట్టింపు చేస్తుంది.
5. నాల్గవ సూత్రం.. : మీరే ఓపికను ప్రదర్శించండి – పిల్లలు మిమ్మల్ని అద్దంలా చూస్తారు.
ఎంత చెప్పినా, మీరు తరచుగా కేకలు వేస్తూ, చేతులెత్తేస్తూ ఉంటే.. పిల్లలూ అదే నేర్చుకుంటారు. మీరు అలాంటి సమయంలో సంయమనం పాటిస్తూ ఉంటే, వాళ్లు క్రమంగా అలవాటు చేసుకుంటారు.
చిన్న చిట్కా..
పిల్లలు మాట్లాడటం మొదలు పెట్టినప్పుడు, ఐదు సెకన్లు లోతుగా ఊపిరి పీల్చండి.. వెంటనే స్పందించకండి. “నేను ఇప్పుడు ప్రశాంతంగా మాట్లాడాలను కుంటున్నాను. నువ్వు కూడా అంతే చేస్తే అప్పుడు మాట్లాడదాం” అని డీల్ కుదర్చాలి. ఇది ఆ అలజడి వాతావరణాన్ని తప్పక తేలికపరుస్తుంది.
6. ఏం చేయకూడదు?
మూడు తప్పుల ప్రస్తావన..
1. చిన్నప్పుడు వదిలేయడం, పెద్దయ్యాక కాఠిన్యం: 2-5 ఏళ్లలో ప్రతిసారీ ఒప్పేసుకుంటూ ఉండి, 10 ఏళ్ల వచ్చేసరికి “నువ్వు మారాలి” అంటే ఎలా? చిన్నప్పటి నుండే ‘లేదు’ అనే ధైర్యం ఉండాలి.
2. సిగ్గుపరచడం: “అది చూడు, ఆ బాబు ఎంత బాగుంటాడు, నువ్వు మాత్రం…” ఈ పోలికలు పిల్లలో ఆత్మగౌరవాన్ని దెబ్బతీస్తాయి; ఫలితంగా మరింత మొండితనం.
3. అసంబద్ధ శిక్షలు: “నేను చెప్పింది వినకపోతే నీకు టిఫిన్ కట్” – ఇలాంటివి పిల్లలకి అర్థం కాదు సరికదా, మీపై నమ్మకం పోతుంది.. దూరం పెరుగుతుంది.
పిల్లల్లో ప్రతి ఒక్కరిలో కొంత మొండితనం దాగి ఉంటుంది. దాన్ని అణిచేయడమే సరైన పేరెంటింగ్ కాదు. బదులుగా, మీరు ఆ మొండిశక్తిని దృఢ నిశ్చయంగా, సరిహద్దులు తెలిసిన స్వతంత్ర వ్యక్తిత్వంగా మార్చగలరు. ఇది గుర్తుంచుకోవాలి. నేటి “మొండి” పిల్లలే రేపటి “నిర్ణయాత్మక” యువత. మీ సహనం, ప్రేమ, సరైన ఎంపికలు – ఆ పరివర్తనకు వంతెన.
“మొండితనాన్ని శత్రువుగా చూస్తే పోరాటం, మార్గదర్శిగా చూస్తే పెరుగుదల.” ఈ వాక్యాన్ని నమ్మండి. రేపటి నుండే మార్పును ప్రారంభించండి.
కామెంట్లు (0)